Τήνος

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια

Συντεταγμένες: 37°36′N 25°07′E / 37.6, 25.117

Η Τήνος είναι το τέταρτο σε μέγεθος νησί των Κυκλάδων (Έκταση 194,3 τ.χλμ.) μετά την Άνδρο, τη Νάξο και την Πάρο. Εχει 8.574 κατοίκους (απογραφή 2001) μοιρασμένους σε 62 οικισμούς. Ανήκει στις βόρειες Κυκλάδες και βρίσκεται ΝΑ. συνέχεια της Άνδρου και ΒΔ. της Μυκόνου.

Η απόσταση από την Άνδρο, το λεγόμενο στενό Άνδρου - Τήνου, είναι 1/2 μίλι ενώ η κοντινότερη απόσταση απο τις ακτές της Μύκονου απέχουν περίπου 5 μίλια και 9 μίλια από λιμένα σε λιμένα. Νοτιοδυτικά του νησιού και σε απόσταση 12 μιλίων βρίσκεται η Σύρος όπου και η πρωτεύουσα του νομού Κυκλάδων, η Ερμούπολη.

Ο Τσικνιάς που βρίσκεται στα ανατολικά είναι το ψηλότερο βουνό του νησιού με 726 μ. ύψος. Στο κεντρικό τμήμα δεσπόζει ο απόκρημνος βράχος του Εξώμβουργου με 641 μ ύψος με την Αρχαία και Ενετική πόλη και το οροπέδιο του Πατέλα ή "κάμπος πολέμου". Το σχήμα του νησιού είναι επίμηκες τριγωνικό. Το συνολικό μήκος της ακτογραμμής της που παρουσιάζει πλούσιο οριζόντιο και κάθετο διαμελισμό, με πολλούς όρμους και ακρωτήρια, υπολογίζεται συνολικά σε 114 χλμ. μαζί με τις βραχονησίδες Καλόγεροι στο βόρειο άκρο, και τις νησίδες Πλανήτης, Δρακονήσι και Πρασονήσια στις βόρειες ακτές, ενώ ο περίπλους των παραλίων της σε μικρή απόσταση από την ακτή φθάνει τα 37 περίπου ν. μίλια.

Οι Κυκλάδες

Χάρτης της Τήνου, χαλκογραφία από το βιβλίο του Olfert Dapper "Description exact des iles des l'Archipel...", Άμστερνταμ 1703

[Επεξεργασία] Κλίμα

Το κλίμα είναι γενικά εύκρατο μεσογειακό. Ο χειμώνας είναι ήπιος και το καλοκαίρι δροσερό και με αρκετούς ανέμους κατά την περίοδο των μελτεμιών. Το θερμόμετρο το χειμώνα σπάνια κατεβαίνει στο μηδέν και το καλοκαίρι σπάνια ξεπερνά τους 37° Κελσίου.. Οι μέγιστες βροχοπτώσεις σημειώνονται τον Ιανουάριο και οι ελάχιστες τον Ιούλιο. Κατά τη θερινή περίοδο επικρατεί συνήθως ξηρασία.

[Επεξεργασία] Μορφολογία

Η Τήνος, χαρακτικό από το βιβλίο του Olfert Dapper "Description exact des iles des l'Archipel...", Άμστερνταμ 1703

Το έδαφος γενικά είναι ορεινό με υψόμετρο που δεν ξεπερνά τα 729 μέτρα. Δεν υπάρχουν δάση και μεγάλες πεδινές εκτάσεις. Χαρακτηριστικό είναι το επικλινές του εδάφους στο μεγαλύτερο μέρος του νησιού έτσι ώστε οι αγροί να παρουσιάζουν εικόνα μεγάλων σκαλοπατιών, τα λεγόμενα "πεζούλες" ή "χαλιά", που διαχωρίζονται από χαμηλούς μανδρότοιχους, τους τράφους από "ξερολιθιές". Πεδινή έκταση συναντάται στον κάμπο της Κολυμπήθρας ,βόρεια του νησιού όπου καλλιεργούνται οπωροκηπευτικά και εσπεριδοειδή.

Τα υψηλότερα βουνά είναι κατά σειρά ο Τσικνιάς (729 μ.) στο Ν.Α. τμήμα της νήσου, Πατέλα ή Πολέμου Κάμπος (616μ.) στο δυτικό τμήμα της νήσου και το Κεχροβούνι (604μ.) με τη Μονή Κοιμήσεως της Θεοτόκου και το Όρος (375μ.).

Ιδιαίτερο χαρακτηριστικό του νησιού είναι οι πολλοί και με αξιοθαύμαστη αρχιτεκτονική περιστεριώνες και τα 1200 εξωκλήσια του.

[Επεξεργασία] Χλωρίδα - πανίδα

Η χλωρίδα παρουσιάζεται σε μικρά θαμνώδη φυτά όπως οι κέδροι, μυρτιές, πουρνάρια, σπάρτα και θαμνολιβαδικά κατάλληλα για αφέψημα και μαγειρική όπως φασκόμηλο, τσάι βουνού, αγριομέντα, ρίγανη, κάπαρη, θυμάρι κ.α.

Από πλευράς πανίδας υπάρχουν αγριοπερίστερα, λαγοί, αγριοκούνελα, πέρδικες και διάφορα αποδημητικά πουλιά (τρυγόνια, ορτύκια, αγριόπαπιες κ.α) με πέρασμα τους μήνες Σεπτέμβριο μέχρι και Φεβρουάριο.

[Επεξεργασία] Ιστορία

[Επεξεργασία] Μυθολογία

Κατά ένα μύθο της Ελληνικής Μυθολογίας, ο θεός της θάλασσας ο Ποσειδώνας έστειλε στην νήσο αυτή ένα σμήνος πελαργών προκειμένου ν΄ απαλλάξει τους αρχαίους κατοίκους της από τα πολλά φίδια που το είχαν σχεδόν κατακλύσει. Έτσι οι κάτοικοι ευγνωμονώντας τον Ποσειδώνα και τη μυθική σύζυγό του Αμφιτρίτη ανήγειραν δύο ναούς στους οποίους και τους τιμούσαν ως προστάτες τους. Μάλιστα οι δύο αυτοί ναοί κατά τους ιστορικούς χρόνους εξελίχθηκαν σε μεγάλο θρησκευτικό κέντρο όπου οι προσκυνητές της ιερής Δήλου σταματούσαν πρώτα εδώ για κάθαρση. Πράγματι τα αρχικά ονόματα της νήσου ήταν Οφιούσα και Υδρόεσσα ή Υδρούσα από τα πολλά φίδια και τις πλούσιες πηγές της, εξ ου και η πλοκή του μύθου.

[Επεξεργασία] Ιστορικοί χρόνοι

Ίχνη πρώτης εγκατάστασης, που βρέθηκαν στις νοτιοδυτικές ακτές της Τήνου, σε παρακείμενη περιοχή της Καρδιανής, ανήκουν στη νεολιθική και πρωτοκλαδική εποχή. Το 776 π.Χ. η Τήνος βρίσκεται υπό την επικράτεια των Ερετριέων και το 650 π.Χ. πέρασε στη κηδεμονία των Αθηναίων. Το 505 π.Χ. ανήκε στον Μιλήσιο Τύραννο Αρισταγόρα και το 490 π.Χ. πέρασε στους Πέρσες.
Κατά τους Περσικούς πολέμους ο Τήνιος Παναίτιος έσπευσε και αποκάλυψε στους Έλληνες τα σχέδια των Περσών όπου και εκ του λόγου αυτού το όνομα της Τήνου φέροναν στον τρίποδα που αφιέρωσαν οι Έλληνες στους Δελφούς. Στη συνέχεια η Τήνος αποτέλεσε μέλος της Αθηναϊκής Συμμαχίας. Κατά τον 3ο αιώνα π.Χ. που η Τήνος πέρασε στο Βασίλειο των Μακεδόνων, το ιερό του Ποσειδώνα και της Αμφιτρίτης ανακαινίσθηκε και παρείχε ασυλία. Την εποχή εκείνη η Τήνος αποτελούσε την έδρα του υπό των Ροδίων ανανεωμένου Κοινού των Νησιωτών, όπου και γνώρισε μεγάλη ακμή.
Αργότερα η Τήνος υπάχθηκε στη ρωμαϊκή επαρχία της Ασίας και κατά τον 1ο αιώνα υπέφερε από τις συγκρούσεις των Ρωμαίων με τον Μιθριδάτη αφενός και από τους πειρατές αφετέρου. Τότε καταστράφηκαν και πολλά αγάλματα στο ιερό του Ποσειδώνα.

[Επεξεργασία] Άνθρωποι – Ενασχόληση – Οικονομία

Οι κάτοικοι του νησιού ασχολούνται βασικά με την γεωργία, κτηνοτροφία, μελισσοκομία, καθώς και με την ναυτιλία, αλιεία και τον τουρισμό. Η οικονομία στηρίζεται βασικά στον τουρισμό που κατά τους θερινούς μήνες βρίσκεται σε υψηλό επίπεδο, αλλά και σε όλη τη διάρκεια του χρόνου, λόγω του ιερού πανελλαδικού και όχι μόνο προσκυνήματος της εικόνας της Ευαγγελίστριας.

Οι Τηνιακοί πιστεύουν στην Παναγία την οποία θεωρούν προστάτιδα τους και εκτελούν τα θρησκευτικά τους καθήκοντα ευσυνείδητα και με πίστη. Πανηγυρίζει στα πάρα πολλά ξωκλήσια και εκκλησίες των χωριών και σε κάθε πανηγύρι στρώνεται πλούσια τράπεζα με φαγητά και άφθονο κρασί για όλους τους προσκυνητές που συρρέουν από τα γύρω χωριά και την πόλη της Τήνου.

[Επεξεργασία] Παναγία της Τήνου

Ο Ναός της Παναγίας της Τήνου σε επιστολικό δελτάριο του 1910

Στην Τήνο βρίσκεται και ο ναός της Παναγίας Ευαγγελίστριας με την ομώνυμη θαυματουργό εικόνα. Η εκκλησία γιορτάζει το Δεκαπενταύγουστο κατά τη διάρκεια του οποίου πλήθος κόσμου συρρέει στην Τήνο για προσκύνημα. Η εκκλησία της Ευαγγελίστριας είναι πόλος έλξης για πολλούς πιστούς σε όλη τη διάρκεια του χρόνου.

[Επεξεργασία] Προϊόντα

Λαχανικά, οπωροκηπευτικά, πατάτες, γαλακτοκομικά,όπως τα ονομαστά Τηνιακά τυράκια και την άριστης ποιότητας γραβιέρα παραγωγής του τυροκομείου Τήνου. Επίσης το άριστης ποιότητας θυμαρίσιο μέλι και το περίφημο "ροζακί" σταφύλι. Ξεχωριστός μεζές του γιορτινού τραπεζιού είναι η "λούζα" -χοιρομέρι ψημένο στο κόκκινο κρασί και μπαχαρικά.

[Επεξεργασία] Παραλίες Τήνου

Συνολικά υπάρχουν 41 παραλίες, 20 στη Νότια-Νοτιοδυτική πλευρά, 8 στη ΝοτιοΑνατολική και 13 στη Βόρεια - ΒορειοΑνατολική πλευρά.

[Επεξεργασία] Εκδηλώσεις

• Σκυλαντάρια (πρωτάθλημα τάβλι) Επίσημη ιστοσελίδα
• Εκδηλώσεις από την Τήνο [1]

[Επεξεργασία] Εξωτερικές συνδέσεις

Τα Κοινά έχουν βίντεο και φωτογραφίες σχετικά με το θέμα

Τήνος

• Επαρχείο Τήνου
• Δήμος Τήνου
• Δήμος Εξωμβούργου
• Η Τήνος Χάρτης - Φωτογραφίες από όλα τα χωριά και τις παραλίες
• Αρνάδος Τήνου
• Ντοκιμαντέρ: Αιγαίο: Οι περιστεριώνες της Τήνου (προβολή) (Αρχείο ντοκιμαντέρ της ΕΡΤ)

[Επεξεργασία] Βιβλιογραφία

• Στοιχεία για το παρόν άρθρο προέρχονται κατόπιν σχετικής άδειας από την ιστοσελίδα http://www.tinos.gr
• Στοιχεία ονοματοδοσίας προέρχονται από την ιστοσελίδα http://www.e-tinos.gr
• "Τήνος: Το οπλοστάσιο της κοσμογονίας". Ειδικό αφιέρωμα περιοδικού Γεωτρόπιο τεύχος 9, σ.86-95 (Ιουν. 2000).

Νομός Κυκλάδων
Αμοργός | Ανάφη | Άνδρος | Αντίμηλος |Αντίπαρος |Γυάρος | Δεσποτικό | Δήλος | Δονούσα | Ηράκλεια | Θήρα(Σαντορίνη) | Θηρασία | Ίος | Κέα | Κέρος | Κίμωλος | Κουφονήσια | Κύθνος | Μακρόνησος | Μήλος | Μύκονος | Νάξος | Πάρος | Πολύαιγος | Ρήνεια | Σέριφος | Σίκινος | Σίφνος | Σύρος | Σχοινούσα | Τήνος | Φολέγανδρος